English version
  Nieuws, updates en artikelen

In deze rubriek vindt u de actualiteiten. Hier informeren wij u over nieuw geplaatste artikelen, recente ontwikkelingen in Nederland en Roemenië en overige nieuwtjes.

Datum Onderwerp
  Van 24 april tot 3 mei zullen tien Roemeense studenten psychologie samen met twee docenten in Nederland zijn voor een werkveldverkenningsbezoek. Ze brengen een bezoek aan de Hoop (evangelisch centrum voor verslavingszorg), de Kijvelanden (forensisch psychiatrische kliniek), de universiteit van Utrecht en Eleos Ambulante Zorg te Dordrecht. 0p zaterdag 1 mei hopen we een minisymposium te houden voor psychologen (i.o.) en andere belangstellenden onder de titel "Psychology and ethics between te Black Sea and the North Sea". In de week en op het symposium staat de wederkerigheid voorop. Op elke werkplek presenteren de Roemeense studenten de stand van zaken over het betreffende werkveld. Op het symposium zullen er twee onder werpen zijn: de diagnostiek en de behandeling van depressiviteit. Over beide onderwerpen wordt een Roemeense en een Nederlandse presentatie gehouden. In het tweede gedeelte staat ethiek centraal. We willen hiermee een stimulans geven aan het ethisch denken binnen deze beroepsgroep. Na de uitwisseling worden er artikelen geschreven over de desbetreffende werkvelden en ter publicatie aangeboden aan Roemeense vakbladen, opdat ook andere psychologen (i.o.) hiervan kennis kunnen nemen. We hopen dat er een vruchtbare uitwisseling zal zijn.

ZIE FLYER

Reformatorisch Dagblad

29-4-2004

Gerco Verdouw en Gijsbert Wolvers Geplaatst: 29-4-2004 | 07:45 Laatst gewijzigd: 29-4-2004 | 08:14

Geen schrijfkramp maar hoofdpijn
Roemeense psychologen nemen kijkje bij Nederlandse vakgenoten


Ze zijn allebei jong en psycholoog, maar toch is er een wereld van verschil tussen beide Roemenen. Mioara Terovan (27) is docente psychologie aan de Tibiscus Universiteit in Timisoara. Haar landgenote Alexandra Tanasescu (24) is vierdejaarsstudent psychologie, maar na de afronding van haar studie dit jaar lang niet zeker van een baan in dit „boeiende vak.” „In Roemenië zijn honderden psychologiestudenten, maar slechts enkele banen.”

Mioara en Alexandra zijn deze week op bezoek in Nederland. Samen met tien andere Roemeense psychologen (in opleiding) kijken ze vijf dagen lang hoe het Nederlandse hulpverleningswereldje in elkaar steekt. „Het gaat hier heel georganiseerd toe”, is hun eerste ervaring.

Het is niet voor niets dat Erry Pieters-Korteweg van de stichting Truvist samen met haar collega’s dit bezoek organiseerde. „De psychologie heeft nog steeds geen plaats in de Roemeense samenleving, vooral omdat het tijdens het regime van Ceausescu 25 jaar lang een verboden vak is geweest.”

Met desastreuze gevolgen. Pieters: „De docenten die nu aan universiteiten lesgeven, hebben het geleerde nooit in praktijk gebracht. Zij kennen dus alleen de theorie en doceren hun vak vanuit boeken uit de jaren ’70. De meesten zitten al tegen hun pensioen aan.”

Werkloos

De jonge psychologiedocenten in Roemenië mogen in hun handen knijpen omdat ze een baan in hun vakgebied hebben. Mioara: „Na mijn studie heb ik eerst zes maanden werkloos thuisgezeten en acht maanden elders gewerkt voordat ik docent werd.”

Ook Pieters kent de voorbeelden. „Ik sprak een enthousiaste afgestudeerde psycholoog die in een winkel T-shirts verkocht. Veel psychologen werken als onderwijzer of begeleider van verstandelijk gehandicapten.”

„Als je aan de slag wilt als psycholoog heb je ervaring nodig. Die kun je alleen maar als vrijwilliger opdoen”, vertelt Alexandra. Zij is in haar schaarse vrije tijd vrijwilligster bij een particuliere afkickkliniek in Timisoara, gefinancierd door de Griekse miljardair Soros. Het centrum werd een aantal jaren geleden opgericht door een jonge psycholoog die binnen zijn vak probeerde aan de slag te gaan.

Psychologie heeft een lage status in de Roemeense samenleving. Mioara en Alexandra putten het ene voorbeeld na het andere uit hun omgeving. „In het psychiatrisch ziekenhuis in Timisoara verblijven honderd patiënten, maar werkt slechts één psycholoog, die zeker geen therapieën met hen doet. De verpleegkundigen beslissen alleen maar wie er van de zaal af mag, terwijl het huishoudelijk personeel als enige contact met de patiënten heeft.”

Bovendien zijn veel werkzaamheden van de huidige psychologen zinloos. Mioara: „In het militair hospitaal in onze woonplaats werkt maar één psycholoog, die de hele dag niets anders mag doen dan het afnemen van dertig intelligentietests. Waarvoor eigenlijk?” Erry Pieters en Steve Adeney, als Eleos-therapeuten vrijwilligers van stichting Truvist, schieten in de lach. Verklarend: „Deze opdracht stamt uit de tijd van het communistische regime.”

Stapeltje vakliteratuur

Truvist staat voor ”trust”, ”vision” en ”stewardship” (vertrouwen, visie en rentmeesterschap). Deze stichting begon ruim tien jaar geleden met gastcolleges journalistiek, economie, rechten, industriële vormgeving, psychologie en talen. Nederlandse christenen geven deze vakken een week per jaar aan de Tibiscus Universiteit, een particuliere instelling in de West-Roemeense stad Timisoara. „Wij betalen de reis zelf. Het is allemaal vrijwilligerswerk”, benadrukt Pieters. „We nemen ook elk jaar een stapeltje vakliteratuur mee.”

De psychologiedocenten, onder wie Pieters en Adeney, brengen tijdens hun gastcolleges praktische onderwerpen te berde. „Zoals: Wat moet je doen als iemand depressief is? Hoe begin je een therapeutisch gesprek?”

De oudere Roemeense psychologiedocenten aan de universiteiten staan op een voetstuk. Pieters: „Zij laten de studenten alleen maar oude theorieën opschrijven. In ónze colleges zetten we hen aan het denken. Na zo’n week gastcolleges zei een student tegen ons: Wij hebben nu geen schrijfkramp, maar hoofdpijn.”

In 1995 startte de stichting met tiendaagse zomerkampen voor zo’n veertig studenten in de bergen. Adeney: „Tijdens deze kampen kunnen we persoonlijker met elkaar praten over onze beweegredenen. Het is geen evangelisatie, maar we praten wel over het geloof. Psychologie komt uiteraard aan de orde, maar ook oefenen we met debatteren en discussiëren we over verschillen in volksaard en over ethische onderwerpen.”

Wat is de relatie tussen het christelijk geloof en psychologie in Roemenië? Alexandra: „Psychologie heeft alles te maken met geloof. Roemenen zijn overtuigde gelovigen. Als je niets van het geloof afweet, kun je bij ons geen psychologie bedrijven. Je moet je immers in de geest van de patiënten kunnen verdiepen.”

Werkveld

Omdat er in Roemenië geen goede voorbeelden zijn van psychologie in de praktijk, organiseerde Truvist dit jaar voor het eerst een tiendaags werkbezoek van tien Roemeense studenten en twee docenten aan Nederland.

Natuurlijk is er plaats voor een kennismaking met de Nederlandse cultuur, zoals een rondrit door Dordrecht, het vieren van Koninginnedag vandaag en het zondagse kerkbezoek.

Hoofdmoot vormde echter de praktische verkenning van het werkveld. Zo bezochten de twaalf Roemenen TBS-kliniek De Kijvelanden in Poortugaal, de burelen en het dagactiviteitencentrum van Eleos in Dordrecht en het evangelische afkickcentrum De Hoop in dezelfde plaats. Ook werden ze wetenschappelijk bijgespijkerd op de Universiteit Utrecht. Morgen is er een symposium waarop twee Roemenen en twee Nederlanders lezingen houden over depressiviteit en over ethiek.

Mioara, verwonderd: „In die TBS-kliniek zagen we een heel menselijke aanpak van de psychisch zieke gevangenen. Ze zien de patiënt hier als mens. Verder viel het me op dat de hulpverlening hier heel goed is georganiseerd en diverse therapieën hanteert, zoals gezins-, systeem-, groeps- en relatietherapie. Die zijn bij ons onbekend.”

Vorderingen

Eenmaal weer thuis, moeten de psychologen artikelen over dit werkbezoek schrijven die de Roemeense pers halen. Probleem is echter dat de Roemeense vakpers niet voor hen openstaat. „Er zijn enkele vakbladen, maar die gaan elk uit van een bepaalde theorie. Als je die niet onderschrijft, wordt je artikel niet geplaatst.” Daarom mikken ze op publicatie in de bladen van de vier Roemeense universiteiten waaraan psychologie wordt gedoceerd.

Een bredere acceptatie van het vak psychologie zal nog wel een generatie duren, vreest Pieters. „De studenten zijn enthousiast genoeg om deze verandering in gang te zetten. Elk jaar weer zijn er honderden nieuwe aanmeldingen voor het vak psychologie. Die studenten zijn allemaal idealisten.”

De regering zal echter wel geld ter beschikking moeten stellen om meer banen in de psychologie te scheppen, denkt het viertal. „Maar het is niet alleen een kwestie van geld”, meent Alexandra. „De manier van denken moet ook anders worden.” Adeney illustreert: „Wij Nederlanders denken dat praten een goede therapie is. Bij Roemeense psychologen is dat besef er niet. Velen schrijven meteen medicijnen voor.”

Vorderingen

Pieters ziet enige vorderingen dankzij het werk van Truvist. „Toen ik tien jaar geleden in Timisoara gastcolleges gaf, durfden de studenten niets tegen me te zeggen. Ze waren verbaasd dat ik met hen in gesprek ging. Nu merk ik dat ze kritischer en mondiger zijn geworden.”

Ook constateert ze dat jonge psychologen internet hebben ontdekt om hun achterstand in kennis weg te werken. „Zij grijpen elke gelegenheid aan om kennis te vergaren. Dat is heel mooi. Nadeel is alleen dat de kloof met de oudere psychologen groter wordt. Die maken de slag naar internet niet. Gelukkig zitten er sinds vorig jaar ook docenten bij onze colleges.”

Mioara signaleert dat het onderwijs zich optrekt aan de West-Europese standaard. In 2007 wordt Roemenië lid van de Europese Unie. „Dat biedt kansen voor de psychologie. Het gevaar is echter dat bij ons een Coca-Cola-maatschappij ontstaat. Nu is het drugsgebruik bij ons nog laag, maar het valt te vrezen dat dit onder invloed van het westen zal toenemen.”

Dat is het laatste wat Pieters wil. „Roemenen hebben een voorbeeldige zorg voor de familie en buren. Ook zijn ze erg gastvrij. Truvist wil met dit werk hoop scheppen. Als ik met dit werk maar één persoon hoop kan geven voor de toekomst, is het goed.” Adeney, relativerend: „Nou, één is wel wat weinig.”

zie verder in het archief

terug